– 2 i 3. jul 2026. godine – Strazbur/Francuska – U okviru HELP Programa Savjeta Evrope (Evropskog programa za edukaciju pravnih stručnjaka u oblasti ljudskih prava), održana je Godišnja konferencija HELP mreže, u hibridnom formatu, pod pokroviteljstvom predsjedavanja Kneževine Monako Komitetu ministara Savjeta Evrope. Program Savjeta Evrope za edukaciju pravnih stručnjaka u oblasti ljudskih prava (HELP) predstavlja glavnu obrazovnu platformu Savjeta Evrope namijenjenu sudijama, tužiocima, advokatima i drugim pravnim praktičarima, sa ciljem unapređenja njihovih znanja i vještina u oblasti zaštite ljudskih prava i primjene evropskih standarda na nacionalnom nivou. HELP mreža je jedina panevropska mreža za obuku u oblasti ljudskih prava i okuplja predstavnike nacionalnih institucija za obuku u pravosuđu i advokatskih komora iz država članica Savjeta Evrope i šire. Kroz ovu mrežu pravni stručnjaci stiču praktična znanja o primjeni Evropske konvencije o ljudskim pravima, Evropske socijalne povelje i Povelje Evropske unije o osnovnim pravima, uz upoznavanje sa relevantnom praksom Evropskog suda za ljudska prava i drugih evropskih mehanizama zaštite ljudskih prava. Godišnja konferencija HELP mreže predstavlja forum za razmjenu iskustava i dobrih praksi među nacionalnim institucijama za obuku u pravosuđu, advokatskim komorama i međunarodnim partnerima, kao i priliku za predstavljanje novih obrazovnih sadržaja, unapređenje saradnje i planiranje budućih aktivnosti HELP programa. Konferenciju je otvorila gđa Lilja Grétarsdóttir, šefica Odjeljenja za ljudska prava i saradnju u oblasti pravosuđa Savjeta Evrope, dok je uvodno predavanje održao g. Mattias Guyomar, predsjednik Evropskog suda za ljudska prava. Učesnicima su se potom obratili gđa Clare Ovey, direktorica Direktorata za ljudska prava Generalnog direktorata za ljudska prava i vladavinu prava Savjeta Evrope, g. Yves Strickler, profesor privatnog prava Univerziteta Côte d’Azur i predstavnik predsjedavanja Kneževine Monako Komitetu ministara Savjeta Evrope, kao i ambasadorka Vesna Kos, šefica Delegacije Evropske unije pri Savjetu Evrope. Tokom prvog dana konferencije, gđa Ana-Marija Telbis, šefica HELP programa Savjeta Evrope, predstavila je najvažnija dostignuća HELP programa u protekloj godini, sa posebnim osvrtom na kontinuirani razvoj HELP onlajn platforme i širenje mreže korisnika. Predstavnice Sekretarijata HELP programa – gđa Oana Girlescu, gđa Jasminka Peruničić Allen i gđa Krystyna Khokhlova – predstavile su rezultate i aktivnosti HELP programa u Evropskoj uniji, na Zapadnom Balkanu, u zemljama Istočnog partnerstva i regionu Južnog Mediterana. Posebna sesija bila je posvećena odgovoru Savjeta Evrope na posledice rata u Ukrajini, tokom koje su predstavljeni rezultati projekta HELP u Ukrajini i doprinos nacionalnih institucija za obuku sudija, tužilaca, advokata i pružalaca besplatne pravne pomoći u jačanju kapaciteta pravosuđa u vanrednim okolnostima. U nastavku konferencije predstavljeni su novi HELP kursevi razvijeni kao odgovor na aktuelne izazove u oblasti ljudskih prava, uključujući kurseve koji se odnose na postupanje po pritužbama u vezi sa uslovima pritvora, ljudska prava u digitalnom okruženju, zaštitu djece u digitalnom prostoru, nasilje nad ženama i djevojčicama posredstvom tehnologije, razvoj mekih vještina za pravne stručnjake, upravljanje promjenama u pravosuđu, efikasnu pravnu komunikaciju i pregovaranje, kao i zaštitu djece u sportu. Takođe su predstavljene ažurirane verzije postojećih HELP kurseva iz oblasti vještačke inteligencije i ljudskih prava, zaštite podataka i prava na privatnost, kao i sajber kriminala. Posebna pažnja bila je posvećena digitalizaciji pravosudne obuke i novoj Evropskoj strategiji za obuku u pravosuđu, o čemu su govorili predstavnici Evropske komisije, Agencije Evropske unije za osnovna prava (FRA), Evropske mreže za obuku u pravosuđu (EJTN) i Savjeta advokatskih komora i pravnih udruženja u Evropi (CCBE). U završnom dijelu prvog dana razmatrana je primjena Preporuke Komiteta ministara Savjeta Evrope CM/Rec (2019)5 o sistematskoj obuci o Evropskoj konvenciji o ljudskim pravima, uz interaktivnu diskusiju članova HELP mreže o budućim pravcima razvoja obuka u ovoj oblasti. Drugog dana konferencije održane su paralelne radionice posvećene unaprjeđenju nacionalnih sistema obuke u tri ključne oblasti: zaštiti ljudskih prava sa fokusom na Evropsku konvenciju o ljudskim pravima i Evropsku socijalnu povelju, zaštiti žrtava kroz primjenu Istanbulske, Lanzarote i Konvencije o borbi protiv trgovine ljudima, kao i zaštiti prava u digitalnom okruženju kroz primjenu Okvirne konvencije o vještačkoj inteligenciji, Konvencije o sajber kriminalu i Konvencije 108+. U nastavku programa predstavljene su aktivnosti Savjeta Evrope u okviru inicijative Novi demokratski pakt za Evropu, pri čemu je istaknuta uloga kontinuirane edukacije pravnih stručnjaka u jačanju demokratskih institucija, vladavine prava i zaštite ljudskih prava. Takođe je predstavljena integracija HELP kurseva u nastavne programe pravnih fakulteta, kao i planovi za dalji razvoj HELP programa i novih obrazovnih sadržaja. Konferencija je zaključena obraćanjem gđe Clare Ovey, direktorice Direktorata za ljudska prava Generalnog direktorata za ljudska prava i vladavinu prava Savjeta Evrope, koja je naglasila značaj dalje saradnje nacionalnih institucija za obuku i međunarodnih partnera u unaprjeđenju kvaliteta edukacije pravnih stručnjaka i doslednoj primjeni evropskih standarda ljudskih prava u državama članicama Savjeta Evrope. Po završetku godišnje konferencije HELP mreže, održan je sastanak Upravnog odbora projekta „HELP na Zapadnom Balkanu 2026“, kojim je moderirala gđa Jasminka Peruničić Allen, viša projektna službenica HELP programa za Zapadni Balkan. Sastanak su otvorile gđa Lilja Grétarsdóttir, šefica Odjeljenja za implementaciju standarda ljudskih prava, pravosuđa i pravne saradnje Savjeta Evrope, gđa Katerina Markovova, šefica Odjeljenja za programiranje Direktorata za koordinaciju programa Savjeta Evrope, i gđa Ana-Marija Telbis, šefica HELP programa Savjeta Evrope. Tokom sastanka predstavljen je pregled najvažnijih rezultata projekta ostvarenih u dosadašnjoj implementaciji, uz osvrt učesnika na postignute rezultate i dosadašnju saradnju. Takođe, predstavljene su planirane aktivnosti projekta „HELP na Zapadnom Balkanu“ do kraja 2026. godine, sa posebnim akcentom na dalji razvoj HELP kurseva, jačanje kapaciteta nacionalnih institucija za obuku i unapređenje regionalne saradnje. Posebna pažnja posvećena je koordinaciji i komplementarnosti projekta sa drugim zajedničkim projektima Evropske unije i Savjeta Evrope u regionu Zapadnog Balkana, kao i saradnji sa Odjeljenjem za izvršenje presuda Evropskog suda za ljudska prava. U završnom dijelu sastanka održana je diskusija o budućim potrebama nacionalnih institucija za obuku u pravosuđu i advokatskih komora zemalja Zapadnog Balkana, sa ciljem daljeg prilagođavanja HELP programa potrebama pravnih stručnjaka u regionu. U ime Centra za obuku u sudstvu i državnom tužilaštvu, godišnjoj konferenciji HELP mreže prisustvovale su gđa Anita Kadić, načelnica Odjeljenja za kontinuiranu obuku i gđa Marina Radulović, načelnica Odjeljenja za međunarodnu saradnju i projekte.
